مىكند : او جاه‌طلب نبود و ميخواست بافتخارى ، كه در جنگ حرّان يافته بود ، قناعت ورزيده گرفتاريهاى جديد براى خود تدارك نكند . بايد گفت ، كه او حق داشته چنين باشد ، زيرا كار ديگر ، يعنى راندن روم از آسيا قائد يا مديرى غير از ارد لازم داشت و اين شاه براى چنين كارى ساخته نشده بود . ديگر اينكه دولت پارت اگر هم آسياى صغير و سوريّه را تسخير ميكرد ، نميتوانست اين دو مملكت را از حملات رومىها حفظ كند ، زيرا روم بر درياها مسلّط بود و دولت پارت دولت دريائى نبود . . روابط ارد با روم در اينوقت ، چنان كه از تاريخ روم معلوم است ، جنگ داخلى در دولت روم بين پومپه و سزار شروع گرديده بود و ارد ميتوانست در اين موقع استفاده‌هاى بزرگ از اوضاع روم كند ، ولى او ، چنان كه گفته شد ، نميخواست داخل نقشه‌هاى بزرگ گردد . اينهم معلوم است ، كه او از گرفتارى روم بجنگ داخلى خوشنود بود ، زيرا ، وقتى كه پومپه كمك ارد را بر ضدّ رقيب خود سزار طلبيد ( ديوكاسّيوس ، كتاب 41 ، بند 55 ) شاه اشكانى جواب داد ، كه حاضر است با پومپه عقد اتّحادى ببندد ، به شرط اينكه او سوريّه را بدولت پارت واگذارد ، و الّا براى كمكى حاضر نخواهد شد . پومپه اين شرط را قبول نكرد . باوجود اينكه مذاكرات نتيجه‌اى نداد و سفير پومپه هيرّوس « 1 » توقيف گرديد ، بازپس از چند ماه ، وقتى كه جدال فارسال « 2 » بين پومپه و سزار بشكست اوّلى خاتمه يافت ( 48 ق . م ) و مغلوب خواست در مقابل دشمن بزرگ خود پناهگاهى بيابد ، در اين صدد برآمد ، كه خود را بحمايت ارد بسپارد . شايد اميدوار بود ، كه در اين صورت قشون پارتى بكمك او درآيد ، ولى دوستان پومپه اين نظر او را صلاح ندانسته گفتند ، خطر اين كار براى خود پومپه و زنش كرنليا « 3 » موافق عقل نيست و پومپه از اين قصد خود منصرف شد . اين نصيحت دوستان پومپه براى ارد هم نافع بود ، زيرا اگر پومپه بدربار ايران پناه ميآورد ، يقين است ،

--> ( 1 ) - Hirrus . ( 2 ) - Pharsale ( شهرى بود در تسّالى يونان ) . ( 3 ) - Cornelia .